Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bản tỉnh Sơn La

4/6/2014 11:08:02 PM

Khoáng sản là tài nguyên không tái tạo, là một trong những nguồn lực quan trọng để thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Trong những năm qua, ngành công nghiệp khai khoáng của Việt Nam nói chung, của tỉnh Sơn La nói riêng đã có bước phát triển, cung cấp nguyên liệu cho nhiều lĩnh vực sản xuất, đóng góp đáng kể cho ngân sách nhà nước và góp phần tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Công tác quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản đã được thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cấp, các ngành và theo qui trình thống nhất, có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các ngành, huyện và xã trong việc quản lý hoạt động khoáng sản, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư lĩnh vực khoáng sản. Việc thực hiện quy hoạch và cấp giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh đã được thực hiện đúng theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh vẫn còn có hiện tượng khai thác khoáng sản trái phép, một số dự án khai thác khoáng sản chưa đúng với thiết kế mỏ, còn gây ô nhiễm môi trường. Các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khoáng sản chưa thực hiện đầy đủ quan trắc môi trường định kỳ theo nội dung đã cam kết trong báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc cam kết bảo vệ môi trường, việc xả chất thải rắn trong khai thác mỏ chưa đúng quy định; chưa đăng ký và xử lý chất thải nguy hại; chưa có tổ chức, cá nhân nào thực hiện lập hồ sơ đề nghị xác nhận hoàn thành các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường và đóng cửa mỏ.
Luật Khoáng sản số 60/2010/QH12 được Quốc hội Nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 17 tháng 11 năm 2010 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2011 đã tạo hành lang pháp lý cho công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này. Nội dung của Luật Khoáng sản năm 2010 có nhiều đổi mới, thay đổi căn bản các qui định về công tác bảo vệ, quản lý, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên khoáng sản quốc gia; giải quyết được các vấn đề gây bức xúc và tranh luận trong công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản từ trước đến nay; đồng thời bãi bỏ các quy định bất cập, bổ sung các quy định mới phù hợp hơn với thực tiễn.
Để thực hiện có hiệu quả Luật khoáng sản năm 2010 nhằm nâng cao năng lực công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh cần thực hiện một số giải pháp sau:
1. Ủy ban nhân dân các cấp, đặc biệt là Ủy ban nhân dân cấp xã, thực hiện đúng thẩm quyền và trách nhiệm quản lý nhà nước về khoáng sản theo quy định của pháp luật. Thường xuyên tổ chức kiểm tra, xử lý kiên quyết, triệt để các trường hợp khai thác khoáng sản trái phép; mua, bán, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản không có nguồn gốc hợp pháp; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về khoáng sản trong cán bộ, nhân dân địa phương. Thực hiện nghiêm chỉnh việc bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn. Phối hợp thực hiện tốt việc quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản và các lĩnh vực khác với các xã, huyện và tỉnh bạn; khuyến khích thành lập các tổ, cụm các địa phương giáp ranh trong việc thực hiện quản lý chung, thường xuyên trao đổi thông tin, tổng kết đánh giá tình hình cụ thể. Hướng dẫn các tổ chức, cá nhân lập hồ sơ xin thăm dò, khai thác, khai thác tận thu, đóng cửa mỏ và thực hiện các quy định khác theo quy định của pháp luật Khoáng sản. Tăng cường các biện pháp kiểm tra quản lý thu thuế, phí, lệ phí về hoạt động khai thác, kinh doanh, vận chuyển tài nguyên khoáng sản; xây dựng cơ chế điều tiết khoản thu từ hoạt động khoáng sản để hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội cho các địa phương có hoạt động khoáng sản, đồng thời hướng dẫn quản lý sử dụng phí bảo vệ môi trường đối với hoạt động khoáng sản theo quy định tại Nghị định số 74/2011/NĐ-CP ngày 25/8/2011 của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản. Tuyên truyền phổ biến pháp luật về khoáng sản trên các phương tiện thông tin đại chúng như: Báo, Đài phát thanh, truyền hình, tạp chí trung ương và địa phương; phối hợp các sở, ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội tuyên truyền về Tài nguyên và Môi trường nói chung, khoáng sản nói riêng trên địa bàn tỉnh góp phần nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật về khoáng sản của tổ chức, cá nhân; tập trung viết bài đưa tin hoặc đặt theo chuyên mục, chuyên đề biểu dương những điển hình tốt, phê phán những hành vi vi phạm pháp luật về các hoạt động quản lý, thăm dò, khai thác, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản trên địa bàn tỉnh.
2. Xây dựng cơ chế thu hút các thành phần kinh tế đầu tư vào công tác điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản. Khuyến khích đầu tư các dự án khai thác, chế biến khoáng sản có công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường; sử dụng triệt để và tiết kiệm khoáng sản. Có cơ chế ưu đãi việc nghiên cứu, phát hiện các công dụng mới của các loại khoáng sản và ứng dụng vào sản xuất. Hạn chế và tiến tới sớm chấm dứt tình trạng đầu tư khai thác khoáng sản manh mún, nhỏ lẻ, kém hiệu quả, đặc biệt là tình trạng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn tỉnh. Có quy định cụ thể, chặt chẽ hơn về điều kiện đối với tổ chức tham gia thăm dò, khai thác, chế biến từng loại khoáng sản, đặc biệt là quản lý tốt về khoáng sản có giá trị như: than, vàng, đồng, Nikel… Xây dựng cơ chế đấu giá quyền khai thác khoáng sản, bảo đảm lợi ích của Nhà nước phù hợp với đặc điểm của từng loại khoáng sản. Điều chỉnh kịp thời, hợp lý các loại thuế liên quan đến hoạt động khai thác, chế biến và xuất khẩu khoáng sản, tăng thu ngân sách nhà nước; có cơ chế thu hồi kinh phí Nhà nước đã đầu tư cho công tác điều tra, thăm dò khoáng sản. Áp dụng quy định mức ký quỹ bảo đảm phục hồi môi trường, môi sinh và đất đai trong từng thời kỳ để bảo đảm trách nhiệm của các tổ chức khai thác khoáng sản. Thực hiện có hiệu quả công tác quản lý tài nguyên khoáng sản, đẩy mạnh kinh tế hóa ngành Tài nguyên và Môi trường phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh; kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế, xã hội với bảo vệ tài nguyên, môi trường để phát triển bền vững.
3. Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; công tác đào tạo, bồi dưỡng về trình độ chuyên môn, lý luận chính trị cho cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản. Bổ sung biên chế làm công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản cho Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh và các huyện có khoáng sản tập trung, đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ được giao.
Đoàn Văn Học - Phó phòng TNN, KS, KTTV